Đèo Đá Đẽo: Khám phá du lịch cộng đồng, tiềm năng bùng nổ.

QTO – Sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính, xã Kim Phú đã kế thừa trọn vẹn di sản lịch sử, văn hóa phong phú, đồng thời hội tụ những tiềm năng vượt trội cho sự phát triển. Nổi bật trong số đó là thế mạnh đặc thù về du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái, gắn liền với việc bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.

Báu vật giữa lòng đại ngàn

Được kiến tạo từ sự hợp nhất bốn xã: Thượng Hóa, Trung Hóa, Minh Hóa và Tân Hóa của huyện Minh Hóa (cũ), Kim Phú sở hữu một không gian rộng lớn với diện tích trên 550km² và dân số gần 20.000 người. Vùng đất này được kỳ vọng sẽ trở thành một trung tâm phát triển năng động trong tương lai gần.

Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Kim Phú, nằm ẩn mình sau chân đèo Đá Đẽo, đã tiếp nhận gần như toàn bộ tiềm năng du lịch vốn có của huyện Minh Hóa (cũ). Nơi đây tự hào với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, từ sông suối, hang động, núi đá đến hệ sinh thái đa dạng, bao gồm các địa danh nổi tiếng như hang Tú Làn, Rục Mòn, phim trường King Kong, hồ Yên Phú… tất cả đều giữ vẹn nguyên nét hoang sơ, nguyên bản.

Năm 2023, làng Tân Hóa, một ngôi làng bình yên nép mình giữa thung lũng đá vôi, đã được Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) vinh danh là làng du lịch tốt nhất toàn cầu. Kim Phú còn là nơi cư ngụ của bốn bản làng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo nên một giao thoa văn hóa đa sắc tộc giữa người Kinh, Bru-Vân Kiều và người Chứt qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, các bản làng của người Rục (thuộc dân tộc Chứt), được phát hiện cách đây hơn nửa thế kỷ, vẫn còn lưu giữ những nét văn hóa nguyên sơ gắn liền với núi rừng, nơi tổ tiên họ từng trú ẩn trong các hang đá.

Trải nghiệm du lịch mùa lũ mang lại cảm giác độc đáo và hấp dẫn cho du khách tại làng Tân Hóa – Ảnh: Oxalis

Kim Phú là vùng đất ẩn chứa vô vàn giá trị truyền thống đặc sắc, với một nền ẩm thực phong phú và độc đáo. Những món ăn truyền thống tại đây mang đậm hương vị của thiên nhiên, luôn là yếu tố hấp dẫn du khách đến khám phá và trải nghiệm.

Tổng hòa các tiềm năng về cảnh quan, lịch sử và văn hóa minh chứng rằng Kim Phú hội tụ đầy đủ mọi yếu tố để phát triển đa dạng các loại hình du lịch như sinh thái, mạo hiểm và văn hóa bản địa. Bà Đặng Thị Na, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Đất Xanh (đơn vị tiên phong khai thác tuyến du lịch thám hiểm hang Rục Mòn), nhận định tiềm năng du lịch tại Kim Phú còn vô cùng lớn, ví như một “kho báu” đang chờ được khai mở. Việc khai thác đúng cách, với chiến lược đầu tư hiệu quả, chắc chắn sẽ tạo ra những trải nghiệm độc đáo và bền vững.

Nông dân tiên phong phát triển du lịch

Từ một vùng đất từng được mệnh danh là “rốn lũ”, làng Tân Hóa đã vươn mình trở thành một điểm sáng trên bản đồ du lịch, thu hút hàng ngàn lượt khách quốc tế mỗi năm. Nhiều du khách khi ghé thăm đều bày tỏ sự ngạc nhiên và thích thú trước cảnh sắc thiên nhiên tuyệt mỹ cùng sự hiền hòa, chân chất của người dân địa phương. Trong những năm gần đây, người dân Tân Hóa còn xem mùa lũ về như một cơ hội để phát triển loại hình du lịch trải nghiệm độc đáo cho du khách.

Kể từ khi “bén duyên” với ngành du lịch, cuộc sống của nhiều hộ dân ở Tân Hóa đã có những thay đổi đáng kể. Anh Trương Bá Hoàng, thôn 1 Yên Thọ, xã Kim Phú, chia sẻ: “Nhờ các dịch vụ đi kèm như homestay, hướng dẫn viên, phục vụ ẩm thực… mà thu nhập hàng năm của nhiều người dân không còn phụ thuộc hoàn toàn vào nông nghiệp như trước nữa.”

Theo anh Hoàng, kể từ khi triển khai dịch vụ lưu trú tại nhà cho du khách, vợ chồng anh đã chuyển đổi phương thức sản xuất, không còn trực tiếp làm ruộng mà cho thuê đất, dành thời gian và nguồn lực để đầu tư vào phòng ốc và tiện nghi phục vụ khách qua đêm. Nhờ đó, thu nhập của gia đình anh đã trở nên ổn định hơn rất nhiều.

Chị Trần Thị Lam, một người dân địa phương khác, ngoài việc kinh doanh homestay, còn tập trung chế biến các món ăn truyền thống để phục vụ du khách, qua đó gia tăng thu nhập cho gia đình. Chị Lam chia sẻ rằng chị và nhiều bạn trẻ khác thường tranh thủ thời gian rảnh rỗi để học thêm tiếng Anh, nhằm giao tiếp thuận tiện hơn và giới thiệu văn hóa, cảnh quan địa phương đến du khách. Đây cũng được xem là một phương thức quảng bá hiệu quả nhất.

Vẻ đẹp kỳ vĩ bên trong hang Rục Mòn – Ảnh: D.X

Là người đầu tiên đưa cây nho “bén rễ” trên vùng đất Kim Phú khắc nghiệt, với nắng gắt mùa hè và giá rét mùa đông, anh Cao Thanh Thái, thôn Liêm Hóa, đã thể hiện một tư duy đột phá và tinh thần dám nghĩ dám làm của người trẻ tại một vùng đất khó khăn. Hiện nay, mô hình trồng nho của anh Thái đã bước vào vụ thu hoạch thứ hai. Bên cạnh việc thu hoạch sản phẩm, anh Thái còn phát triển vườn nho thành một điểm “check-in” hấp dẫn, mang đến trải nghiệm thú vị cho du khách.

Ngoài du khách trong nước, vườn nho của anh Thái còn thu hút một lượng lớn du khách quốc tế khi họ đến tham quan và trải nghiệm tại làng du lịch Tân Hóa. Anh Thái chia sẻ: “Nếu khai thác hiệu quả, không chỉ vườn nho mà các sản phẩm nông nghiệp khác cũng sẽ có sức hút lớn đối với du khách.”

Người dân Kim Phú đang dần thích nghi và làm quen với những phương thức làm du lịch hiệu quả, tận dụng tối đa lợi thế sẵn có của địa phương. Từ những kết quả ban đầu này, nếu được định hướng rõ ràng và hỗ trợ phù hợp, ngành du lịch sẽ trở thành mũi nhọn đột phá, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ cho vùng đất Kim Phú.

Đồng hành kiến tạo giá trị khác biệt

Với mục tiêu phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế sẵn có của địa phương, Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Kim Phú nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định một trong những khâu đột phá chiến lược là khai thác hiệu quả các thế mạnh để phát triển du lịch. Trọng tâm là du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái, song hành với việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Ông Hoàng Tự Quốc Hùng, Chủ tịch UBND xã Kim Phú, cho biết: Bên cạnh việc chủ động mời gọi các nhà đầu tư nhằm phát triển các tuyến và sản phẩm du lịch phù hợp với tiềm năng địa phương, xã Kim Phú cũng đang tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tích cực tham gia phát triển du lịch cộng đồng. Từ đó, từng bước hình thành các mô hình du lịch sinh thái, du lịch thích ứng với điều kiện thời tiết, góp phần thay đổi tư duy phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế cho người dân.

Cũng theo ông Hùng, chính quyền địa phương cam kết sẽ hỗ trợ tối đa, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để mở đường cho ngành du lịch phát triển bứt phá. Hiện tại, xã đang tập trung khảo sát và triển khai các giải pháp nhằm thu hút nhà đầu tư khai thác các điểm du lịch tiềm năng mới như hang Rục Mòn và hồ Yên Phú.

Thực tiễn đã chứng minh rằng, để du lịch phát triển bền vững cần có thời gian và hội tụ nhiều yếu tố, đặc biệt là định hướng phát triển rõ ràng cùng các giải pháp đồng hành, hỗ trợ phù hợp. Tuy nhiên, với những tiềm năng sẵn có và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của mỗi người dân, đây sẽ là động lực mới để Kim Phú từng bước khẳng định vị thế của mình trên bản đồ du lịch toàn quốc.

Xuân Phú