Phong Nha-Kẻ Bàng: Biến di sản thành báu vật du lịch

31

Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng (VQG PNKB) đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ đề ra trong năm 2025 đầy thách thức. Đơn vị đã tăng cường hiệu quả quản lý và bảo tồn hơn 123.300ha rừng thông qua đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật và tuần tra, giúp nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm đáng kể các vụ vi phạm. Đồng thời, VQG PNKB cũng chú trọng phát triển đa dạng sản phẩm du lịch sinh thái bền vững, nâng cấp hạ tầng, thu hút hơn 893.000 lượt khách và đạt doanh thu trên 314 tỷ đồng. Để tiếp tục phát triển, Ban Quản lý sẽ đổi mới phương thức bảo vệ rừng và đa dạng hóa hơn nữa các sản phẩm du lịch, đồng thời kêu gọi sự phối hợp và đầu tư đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững của di sản.

QTO – Trong bối cảnh năm 2025 đầy rẫy những khó khăn và thách thức đan xen, đồng thời là giai đoạn then chốt của cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy và sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Quản lý Vườn Quốc gia (VQG) Phong Nha-Kẻ Bàng đã triển khai nhiệm vụ với tinh thần quyết tâm cao độ. Nhờ áp dụng đồng bộ và hiệu quả các giải pháp, Ban đã xuất sắc hoàn thành mọi mục tiêu đề ra.

Tăng cường hiệu quả quản lý và bảo tồn rừng

Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng hiện đang phụ trách quản lý hơn 123.300ha rừng, trải dài trên địa bàn các xã Phong Nha, Thượng Trạch, Kim Phú, Kim Điền, và Dân Hóa. Trong phạm vi lâm phận rộng lớn này, đời sống của cộng đồng dân cư vẫn còn nhiều khó khăn, và nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân (đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số) vẫn còn hạn chế. Điều này dẫn đến tình trạng một số cá nhân vẫn còn khai thác lâm sản trái phép, săn bắt, bẫy bắt động vật hoang dã, gây ảnh hưởng đáng kể đến công tác bảo vệ rừng (BVR) và di sản quý giá.

Nhận thức sâu sắc về thực trạng này, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, với nòng cốt là Trung tâm BVR và Di sản thế giới, luôn chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số và đồng bào tôn giáo. Mục tiêu là phát huy tối đa vai trò cộng đồng trong công tác BVR, phòng cháy, chữa cháy rừng, và gìn giữ đa dạng sinh học phong phú của Di sản thiên nhiên thế giới VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.

Lực lượng chức năng tuần tra bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng - Ảnh: N.H
Lực lượng chức năng tuần tra bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng – Ảnh: N.H

Ông Phạm Văn Tân, Giám đốc Trung tâm BVR và Di sản thế giới, khẳng định: “Trong thời gian qua, nhờ tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật lâm nghiệp đến cộng đồng, nhận thức của người dân trên địa bàn VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã có sự chuyển biến tích cực và rõ rệt. Số vụ vi phạm giảm mạnh theo từng năm; người dân đã chủ động và tích cực tham gia BVR, phòng cháy, chữa cháy rừng, đồng thời hỗ trợ lực lượng chuyên trách BVR của VQG trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại tài nguyên rừng”.

Trong năm qua, các đơn vị trực thuộc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã tổ chức tổng cộng 346 đợt tuyên truyền, vận động, giáo dục pháp luật tại 286 thôn, bản thuộc các xã vùng đệm VQG, thu hút sự tham gia của 6.356 lượt người dân. Đơn vị cũng triển khai 810 đợt tuần tra, trực chốt cùng với các tổ BVR tại các xã vùng đệm trong lâm phận VQG và các khu vực giáp ranh; tổ chức 33 đợt tuần tra, BVR và trực chốt phòng cháy, chữa cháy rừng. Đồng thời, đã phối hợp xử lý 3 vụ vi phạm hành chính với 3 đối tượng, và 1 vụ vi phạm hành chính không xác định được đối tượng.

“Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý và BVR di sản trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả kế hoạch quản lý mốc ranh giới VQG; rà soát, cập nhật đầy đủ hệ thống mốc giới và tuyến ranh. Chúng tôi sẽ đổi mới phương thức tổ chức tuần tra theo hướng “BVR tại gốc”; tăng cường tuần tra dài ngày trong rừng, đặc biệt chú trọng kiểm soát tại các vùng và khu vực rừng trọng điểm thường xuyên xảy ra hành vi xâm hại. Đồng thời, kết hợp tuần tra thường xuyên với tuần tra đột xuất, truy quét tại gốc nhằm ngăn chặn từ sớm, từ xa mọi hành vi vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp”, ông Phạm Văn Tân nhấn mạnh về định hướng sắp tới.

Phát triển đa dạng sản phẩm du lịch và dịch vụ sinh thái

Bên cạnh nhiệm vụ quản lý và BVR di sản, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng luôn chú trọng khai thác giá trị của di sản thông qua các hoạt động du lịch và dịch vụ. Với định hướng du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, Phong Nha-Kẻ Bàng giữ vai trò trung tâm du lịch của tỉnh, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã từng bước đa dạng hóa các loại hình du lịch thân thiện với môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, và phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.

Năm 2025, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã triển khai hiệu quả đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Phong Nha-Kẻ Bàng giai đoạn 2021-2030. Ban đã hoàn thiện, trình thẩm định và phê duyệt các dự án du lịch sinh thái quan trọng trong VQG; đưa vào khai thác dự án du lịch sinh thái “Đường Trường Sơn huyền thoại-hang Chỉ Huy”; thực hiện cho thuê môi trường rừng tại 3 điểm (đồi Bà Tây, Km8, Vườn thực vật); được UBND tỉnh chấp thuận triển khai 3 dự án du lịch sinh thái tại suối nước Moọc, sông Chày-hang Tối và Bách xanh đá-hang Kling. Đồng thời, Ban cũng tích cực khảo sát và xây dựng các sản phẩm du lịch mới, mang tính độc đáo.

Bên cạnh đó, Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã đặc biệt chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng và dịch vụ tại các tuyến, điểm du lịch. Công tác kiểm tra, bảo dưỡng, chỉnh trang trang thiết bị được thực hiện thường xuyên nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh môi trường, và khả năng cứu hộ cứu nạn.

Đồng thời, Ban đã tổ chức ký kết quy chế phối hợp quản lý hoạt động du lịch trên địa bàn xã Phong Nha; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường thủy nội địa và ký kết hợp đồng nguyên tắc. Các dịch vụ ăn uống được duy trì hiệu quả, liên tục nâng cao chất lượng phục vụ. Bên cạnh đó, Ban khuyến khích phát triển các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và đặc sản địa phương, góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập ổn định cho người dân vùng đệm.

Trong năm, các tuyến và điểm du lịch trong VQG đã đón và phục vụ tổng cộng hơn 893.000 lượt khách; trong đó, khách trong nước đạt hơn 714.300 lượt, và khách quốc tế đạt hơn 178.670 lượt. Tổng doanh thu từ các khu, điểm, tuyến du lịch trên địa bàn VQG đạt ấn tượng hơn 314 tỉ đồng.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng, nhận định: “Mặc dù công tác phát triển du lịch, dịch vụ đã có sự phục hồi và tăng trưởng đáng kể, song sản phẩm du lịch vẫn còn đơn điệu, thiếu các sản phẩm quy mô lớn tạo điểm nhấn. Hoạt động đổi mới còn chậm, các dịch vụ bổ trợ chưa đồng bộ, và chưa khắc phục được tính thời vụ. Công tác tuyên truyền, quảng bá chưa đạt hiệu quả lan tỏa cao, trong khi cạnh tranh về giá cả và chất lượng dịch vụ ngày càng gay gắt”.

“Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trọng tâm mà Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng đã đề ra cho năm 2026, các sở, ban, ngành và chính quyền các địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý VQG. Chúng ta phải xác định Phong Nha-Kẻ Bàng là tài sản vô giá, là động lực phát triển bền vững của tỉnh; chủ động tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách; ưu tiên nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, bảo tồn và phát triển du lịch; đồng thời, đảm bảo an ninh, trật tự an toàn cho di sản và du khách”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Bảo nhấn mạnh tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Quản lý VQG Phong Nha-Kẻ Bàng.

Ngọc Hải