Ông Nam, 57 tuổi, vừa nghỉ hưu sớm sau sự nghiệp công chức đầy vất vả nhưng không trọn vẹn, để lại cảm giác trống trải và gánh nặng nợ nần. Vợ ông, bà Lựu, kém ông bảy tuổi, ốm đau triền miên và buôn bán tôm cá bấp bênh, cùng với tranh chấp đất đai, khiến gia đình ôm khoản nợ hàng trăm triệu đồng. Dù khó khăn, ông bà vẫn duy trì những thói quen "xa xỉ" như ăn sáng quán và bà Lựu mua sắm online không cần thiết, cộng thêm gánh nặng chăm sóc cháu ngoại. Tuy nhiên, họ dần nhận ra tình hình, quyết định thay đổi lối sống để tiết kiệm, tìm thấy niềm an ủi và sức mạnh từ tình yêu thương vợ chồng, sự đồng hành và hy vọng vào tương lai của đứa cháu nhỏ, dù cuộc sống tuổi già còn nhiều bất trắc.
QTO – Mỗi buổi sớm ở vùng thôn quê thường được đánh thức bởi tiếng gà gáy gọi bình minh. Nhưng tại ngôi nhà nhỏ của ông Nam và bà Lựu, rạng đông không chỉ đơn thuần là khởi đầu một ngày mới, mà còn là khoảnh khắc để đôi vợ chồng ở chặng cuối cuộc đời tiếp tục nỗ lực vượt qua.
Ông Nam, năm nay 57 tuổi, vừa kết thúc sự nghiệp công chức chưa lâu. Suốt mấy thập kỷ cống hiến ở cơ sở, ông đã kinh qua nhiều vị trí từ Đoàn Thanh niên thôn đến Hội Nông dân, rồi Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã. Dẫu vậy, khi thăng cấp lên xã, ông vẫn chỉ quanh quẩn với chức phó, gánh vác nhiều trách nhiệm nhưng ít quyền hạn. Mãi đến những năm cuối của đời công chức, nhờ việc xét cơ cấu, vùng miền và nhiều yếu tố khác, ông mới được bổ nhiệm vị trí cấp trưởng. Tuy nhiên, chức vụ “trưởng” chưa kịp ổn định thì bộ máy bị sáp nhập và tinh giản, buộc ông phải làm đơn xin nghỉ theo chế độ 178.
Khi cầm quyết định nghỉ hưu, ông cảm thấy tấm lưng mình bỗng chốc nhẹ tênh, nhưng trái tim lại nặng trĩu như đá. Bao năm qua, dù công việc vất vả, đó vẫn là trụ cột giúp ông tồn tại, là nơi ông bám víu vào chút danh giá của một người đàn ông lam lũ đi lên từ nghề biển. Giờ đây, khi về nhà, ông bỗng thấy trống trải lạ thường, như thể bị tước đi dòng chảy quen thuộc của cuộc sống hằng ngày.
Bà Lựu, kém ông bảy tuổi, quanh năm gắn bó với việc buôn bán tôm cá ngoài chợ. Thu nhập ít ỏi nhưng bất kể nắng mưa, bà vẫn phải gắng sức mưu sinh. Sức khỏe của bà vốn yếu, thường xuyên mắc các bệnh vặt như đau đầu, đau dạ dày, choáng váng, tụt huyết áp… đến nỗi các nữ điều dưỡng ở bệnh viện đã “thuộc mặt, nhớ tên”, chỉ cần thấy bà là biết ngay cần đến khoa nào. Gia đình ông Nam sở hữu vài sào ruộng, trồng dưa, sắn để xoay sở qua ngày. Nhưng trong mấy năm gần đây, sau một vụ tranh chấp đất đai và chi phí thuốc men triền miên của bà Lựu, số nợ cứ thế chồng chất lên tới vài trăm triệu đồng. Ông Nam lặng lẽ ôm hết gánh nặng vào mình, vừa làm vừa lo toan, vừa chịu đựng bao lời đàm tiếu. Đồng lương cán bộ cấp xã vốn chẳng đáng là bao, nên mỗi lần nghĩ đến khoản tiền vay mượn, ông lại thấy mình nhỏ bé, yếu ớt, như thời trai trẻ theo tàu cá ra khơi, mong một chuyến biển trúng mẻ lớn mà không thể đoán định được ngày mai trời gió bão ra sao.
 |
| Minh họa: H.H |
May mắn thay, khi nghỉ hưu theo chế độ 178, ông nhận được một khoản tiền trợ cấp. Phần lớn số tiền ấy được dùng để trả nợ. Với số tiền ít ỏi còn lại, ông mua một chiếc nồi cơm mới, một chiếc quạt máy cho bà và vài vật dụng lặt vặt trong nhà. Chỉ bấy nhiêu thôi, nhưng đối với ông, đó là cả một niềm vui, một sự an ủi khi thấy mình vẫn còn khả năng làm được điều gì đó cho gia đình. Dẫu vậy, cuộc sống vẫn chưa thể dễ thở hơn. Bà Lựu vẫn ốm đau triền miên, việc buôn bán cũng bấp bênh. Thế nhưng, vợ chồng bà lại duy trì một thói quen mà cả làng đều cho là “xa xỉ”. Sáng nào, ông bà cũng dắt nhau ra quán bún, quán phở đầu làng. Việc đi ăn sáng đã trở thành một nếp quen khó bỏ. “Ở nhà nấu nướng cứ thấy tù túng trong người”, bà Lựu giải thích. Không chỉ dừng lại ở chuyện ăn sáng, bà Lựu còn có sở thích mua sắm linh tinh trên mạng. Khi thì chiếc máy mát-xa giá rẻ, có lúc lại mua cả lò nướng về để… nướng khoai. Món nào về cũng đẹp đẽ, bóng bẩy, nhưng chỉ vài hôm là hỏng. Ông Nam bực bội lắm, nhưng nhìn gương mặt héo hắt của vợ, ông không nỡ trách mắng.
– Bà mua cái gì cũng nghĩ cho gia đình, thôi thì coi như… học phí – ông bảo, giọng nhỏ nhẹ đầy dỗ dành.
Buổi sáng hôm ấy, khi chủ quán vừa mang bát phở đến, bà Lựu khẽ nói: “Hay mai mình ăn ở nhà, ông nhỉ! Tôi thấy tiền bạc càng ngày càng eo hẹp”. Ông Nam khẽ gật đầu. Nỗi lo lắng của ông không chỉ dừng lại ở chuyện ăn uống. Con gái lớn của ông bà đi làm ăn xa, thu nhập chẳng đáng là bao nên gửi con về quê nhờ ông bà chăm sóc. Đứa bé khỏe mạnh, ngoan ngoãn, nhưng cũng tiêu tốn biết bao chi phí. Chỉ riêng việc đó thôi cũng đủ khiến ông Nam nhiều đêm trằn trọc không ngủ. Lương hưu của ông, nếu có, cũng chỉ đủ hai ông bà thuốc thang qua ngày. Còn bao nhiêu chi phí lớn nhỏ khác, ông không biết rồi sẽ phải xoay xở thế nào. Ông nhìn xuống bàn tay mình. Đôi bàn tay ấy, sao lúc nào cũng cảm thấy trống rỗng, bất lực trước gánh nặng cuộc đời.
Một buổi chiều tháng Chạp se lạnh, ông Nam ngồi dưới mái hiên nhìn sang cánh đồng. Những thửa ruộng đã thu hoạch xong, chỉ còn trơ lại gốc rạ khô cằn. Bà Lựu từ trong nhà đi ra, tay cầm chiếc áo đã sờn cổ.
– Áo này rách rồi, nhưng tôi vá lại được. Không mua áo mới nữa, để dành tiền thuốc men – bà nói. Ông Nam nhìn vợ, mái tóc bà đã bạc đi nhiều. Những năm tháng lo toan đã in hằn lên gương mặt, nhưng ánh mắt bà vẫn vẹn nguyên sự dịu dàng của người phụ nữ miền quê chịu thương chịu khó.
– Bà cực quá rồi – ông khẽ bảo. Bà mỉm cười: “Cực thế này mới đúng là đời mình đó ông à”.
Họ ngồi bên nhau, không nói thêm lời nào, chỉ lặng lẽ lắng nghe tiếng trẻ con hàng xóm chơi đùa vọng lại từ đầu làng. Đứa cháu ngoại đang ngủ say trong nhà, hơi thở đều và nhẹ. Khung cảnh bình yên ấy khiến ông Nam bất giác thấy lòng mình chùng xuống. Cuộc sống có thể nghèo khó, nhưng chỉ cần nhìn thấy đứa cháu lớn lên từng ngày, nhìn bà Lựu vẫn ở bên, ông lại thấy mình chưa thực sự mất tất cả.
– Tôi tính rồi – bà Lựu nói – tôi sẽ bỏ cái thói quen mua sắm trên mạng. Thứ gì cần thì ra chợ mua, thứ gì không cần thì thôi. Mình già rồi, phải biết chắt chiu. Ông gật đầu: “Ừ, mình cùng sửa. Ráng sống cho khỏe, để trông cháu. Chờ con gái ổn định rồi đón cháu về. Khi ấy, mình lại được ở với nhau, không vướng bận gì nữa”.
Ông Nam nhìn về phía hoàng hôn đang dần buông xuống. Bầu trời đỏ rực như một ngọn lửa cuối ngày, ấm áp nhưng cũng ẩn chứa bao bất trắc. Tuổi già của ông bà không phải là khoảng lặng thanh thản như nhiều người mơ ước, mà là một hành trình gắng gượng giữa những nỗi lo không tên. Nhưng trong những bất trắc ấy, vẫn lóe lên ánh sáng của sự đồng hành, của nghĩa tình vợ chồng, của tiếng con trẻ bi bô và niềm hy vọng vào ngày mai. Trời tối hẳn. Đứa cháu tỉnh giấc, chạy ra nắm lấy tay ông bà. Ánh đèn vàng hắt ra từ căn nhà nhỏ, như soi sáng một điều giản dị: Dù cuộc đời có khó khăn đến đâu, chỉ cần có tình yêu thương thì có thể vượt qua mọi sóng gió.
Trần Tuyền
Nguồn: Nguồn bài viết
