Cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam, thuộc Sư đoàn 341, đã tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đặc biệt là trận Xuân Lộc, và sau đó tiếp tục chiến đấu tại Campuchia. Dù mang trên mình nhiều vết thương và di chứng chiến tranh, ông vẫn không ngừng cống hiến cho xã hội sau khi giải ngũ. Ông đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng trong cộng đồng như tiểu khu trưởng và Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam, Hội Người khuyết tật. Nổi bật là việc ông tự tay lắp ráp và tặng 70 chiếc xe đạp cho các em học sinh nghèo, đồng thời hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam và các gia đình cựu chiến binh khó khăn, thể hiện rõ phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời bình.
QTO – Dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng trong ký ức của cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Thành Nam, cư trú tại tổ dân phố (TDP) Đồng Tâm, phường Đồng Hới, những tháng ngày sát cánh cùng đồng đội Sư đoàn 341 lên đường vào Nam chiến đấu, trực tiếp góp phần làm nên Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, vẫn vẹn nguyên như mới hôm qua. Đối với ông, chặng đường đầy gian khó, mất mát nhưng vô cùng hào hùng ấy đã khắc sâu trong tâm trí, trở thành động lực để ông trân trọng và sống xứng đáng hơn với nền hòa bình hôm nay.
Ký ức vẹn nguyên theo thời gian
Chào đời năm 1952 bên dòng Kiến Giang hiền hòa, đến năm 1972, đáp lời non sông, thanh niên Nguyễn Thành Nam đã theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhập ngũ vào Huyện đội Lệ Thủy. Từ đó, ông gia nhập đội hình hùng mạnh của Sư đoàn 341 (Quân khu 4), cùng những người đồng chí vượt Trường Sơn trùng điệp, tiến thẳng vào chiến trường B.
Tháng 2 năm 1975, Sư đoàn 341 tiến vào Mặt trận B2 (Đông Nam Bộ), trực tiếp tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trong trận đánh mở màn tại Xuân Lộc, Nguyễn Thành Nam là thành viên của một trong hai khẩu đội pháo 85 ly, với 14 chiến sĩ được sư đoàn giao phó trọng trách: trực tiếp chi viện hỏa lực tầm gần (300-400m), nhằm phá vỡ “cánh cửa thép” kiên cố, mở đường cho bộ binh tiến công Xuân Lộc. Sau 12 ngày đêm chiến đấu oanh liệt giành thắng lợi tại Xuân Lộc, các khẩu đội tiếp tục cùng đoàn pháo binh sư đoàn tiến đánh Hố Nai, Biên Hòa, góp phần quan trọng vào Đại thắng mùa Xuân năm 1975 lịch sử.
Với niềm tự hào và xúc động mãnh liệt đan xen, cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam ngậm ngùi nhớ về và tri ân sâu sắc những người đồng đội đã hy sinh cho độc lập Tổ quốc: “Tại trận Xuân Lộc khốc liệt ấy, khẩu đội tôi đã mất đi một người đồng chí. Cả khẩu đội lặng nhìn anh nằm yên trong tấm bạt mỏng, lòng nặng trĩu nỗi đau, nhưng ý chí quyết tâm tiến lên để báo thù cho đồng đội, cho quê hương lại càng thêm mạnh mẽ. Đến khoảnh khắc Sài Gòn hoàn toàn giải phóng, chúng tôi lại càng day dứt nhớ về những người anh em đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Có những đồng đội đã ngã xuống ngay trong buổi sáng 30/4 lịch sử, chưa kịp chứng kiến giây phút đất nước hòa bình, non sông liền một dải”.
 |
| Cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam thăm hỏi và trao quà cho gia đình nạn nhân chất độc da cam. Ảnh: P.V |
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, trong giai đoạn 1977-1978, chàng lính trẻ Nguyễn Thành Nam lại tiếp tục xung phong tham gia chiến trường Campuchia. Ông bùi ngùi nhớ lại: “Không lời nào có thể tả xiết sự gian khổ và ác liệt tột cùng của chiến trường, nhưng điều đó cũng không thể làm lay chuyển ý chí kiên cường của bất kỳ ai trong chúng tôi. Đáng tiếc, chỉ sau khi vượt qua hai trận chiến đấu tại Hà Tiên (Kiên Giang), tôi đã bị thương nặng. Sau quá trình điều trị tại Bệnh viện Cần Thơ, tôi nhận lệnh chuyển về tuyến sau để an dưỡng”.
“Mặc dù khi đó cơ thể tôi đã rất yếu, không còn khả năng sát cánh cùng đồng đội trên chiến trường, nhưng tôi không hề hối tiếc… Tôi luôn tự hào vì đã đóng góp một phần sức lực nhỏ bé vào Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng Sài Gòn. Nếu có một lựa chọn khác, tôi vẫn sẽ tiếp tục chọn lên đường bảo vệ Tổ quốc thân yêu”, cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam hồi tưởng về những tâm tư cách đây gần 50 năm.
Lan tỏa phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời bình
Rời quân ngũ với những vết thương chiến tranh hằn sâu trên thân thể, cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam đã dần ổn định sức khỏe và chuyển sang công tác trong ngành lương thực. Suốt quá trình làm việc, người thương binh kiên cường ấy không ngừng học hỏi, rèn luyện, tham gia các khóa đào tạo chuyên ngành và đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng. Sau năm 2000, khi chính thức nghỉ hưu theo chế độ, một lần nữa, ông không chọn an hưởng tuổi già, mà tiếp tục nỗ lực vì cuộc sống cộng đồng…
Như lời Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Đồng Hới, ông Phan Quang Định, tự hào chia sẻ: Từ khi nghỉ hưu, dù những vết thương cũ liên tục tái phát, cùng với di chứng chất độc da cam cần thời gian dài điều trị, đồng chí Nguyễn Thành Nam vẫn luôn mang trong mình nỗi trăn trở vì lợi ích chung của cộng đồng. Khi được người dân tín nhiệm, đồng chí Nam đã tự nguyện dấn thân làm tiểu khu trưởng, sau đó tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam phường Đồng Hải (nay là một phần phường Đồng Hới) cho đến tháng 7 năm 2025. Vào tháng 4 năm 2026, đồng chí lại tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch lâm thời Hội Người khuyết tật, nạn nhân da cam, bảo trợ người khuyết tật và bảo vệ quyền trẻ em phường Đồng Hới, chuẩn bị cho đại hội sẽ diễn ra vào tháng 5 năm 2026 sắp tới. Suốt gần 25 năm hoạt động xã hội, với những hành động bình dị nhưng chứa đựng tình người sâu sắc, đồng chí Nguyễn Thành Nam đã khắc họa rõ nét phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và tinh thần “Thương người như thể thương thân”.
 |
| Cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam được đồng đội đặt cho biệt danh “chuyên gia xe đạp”. Ảnh: H.Tr |
Bà Phan Thị Ngọc Lan, Trưởng ban công tác Mặt trận TDP Đồng Tâm, nhấn mạnh thêm: Dù đã thất thập cổ lai hy và mang trên mình những di chứng chiến tranh, cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam vẫn miệt mài lao động, phát triển kinh tế gia đình. Ông cũng nhiệt tình đóng góp vào các hoạt động của TDP, các hội đoàn thể và tích cực tham gia các công tác xã hội, từ thiện, đền ơn đáp nghĩa.
Từ khoản thu nhập khiêm tốn, ông đã trích tiền mua phụ tùng và tự tay lắp ráp thành công 70 chiếc xe đạp, trao tặng cho các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các địa bàn miền núi Tuyên Hóa, Minh Hóa (thuộc địa phận cũ). Đặc biệt, với tấm lòng đồng cảm, nhân hậu và trái tim ấm áp, ông thường xuyên hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam, cũng như các gia đình cựu chiến binh còn gặp nhiều khó khăn, giúp họ vơi đi nỗi đau và giảm bớt gánh nặng mưu sinh.
“Hằng ngày, khi công việc xã hội tạm lắng, với khoản tiền trợ cấp thương binh và nạn nhân chất độc da cam, tôi lại rong ruổi trên chiếc xe đạp cũ, tìm mua khung xe đạp cũ, phụ tùng thay thế; đồng thời đầu tư thêm các thiết bị chuyên dùng như máy phun sơn, công cụ tháo lắp… để lắp ráp thành một chiếc xe đạp hoàn chỉnh. Cứ mỗi khi hoàn thành một chiếc xe đạp, lòng tôi lại dâng trào niềm vui khôn tả. Bởi tôi tin rằng, lại có thêm một em học sinh nghèo có phương tiện đến trường, tiếp tục ước mơ học tập”, cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam tâm sự.
“Hội Cựu chiến binh phường Đồng Hới vô cùng tự hào khi có hội viên như cựu chiến binh Nguyễn Thành Nam. Đồng chí đã có những cống hiến quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, chính quyền cơ sở, nhiệt tình tham gia các hoạt động thiện nguyện vì an sinh xã hội, góp phần tô đậm thêm truyền thống và bản lĩnh kiên cường của “Bộ đội Cụ Hồ”. Hội Cựu chiến binh phường sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, đưa vào các chương trình sinh hoạt tư tưởng của hội để lan tỏa rộng rãi trong toàn thể hội viên cựu chiến binh Đồng Hới về tấm gương sáng ngời của người lính Cụ Hồ giữa thời bình”, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Đồng Hới Phan Quang Định khẳng định.
Hương Trà
