Giải mã chiến lược: Người dân chung tay bảo vệ rừng như thế nào?

Tỉnh Quảng Trị đã triển khai công tác quản lý và bảo vệ rừng một cách bài bản, lấy vai trò chủ thể của người dân cùng sự đồng hành quyết liệt từ chính quyền và cộng đồng làm nền tảng cốt lõi. Các đơn vị quản lý rừng như BQL RPH sông Gianh, Thạch Hãn đã tăng cường tuần tra, kiểm soát và phối hợp chặt chẽ với kiểm lâm, người dân bản địa để bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng hiệu quả. Đặc biệt, việc đẩy mạnh vai trò của người dân thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và dự án ERPA đã giúp nâng cao đáng kể nhận thức, cải thiện sinh kế, từ đó thu hút cộng đồng tích cực tham gia bảo vệ và phát triển rừng. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương về quản lý rừng bền vững, lấy người dân làm trung tâm, gắn bảo vệ rừng với phát triển kinh tế-xã hội và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác.

“`html

QTO – Công tác quản lý và bảo vệ rừng (BVR) trên địa bàn tỉnh Quảng Trị trong thời gian qua đã được các lực lượng chức năng triển khai một cách bài bản, lấy nền tảng cơ sở và vai trò chủ thể của người dân làm kim chỉ nam. Sự đồng hành quyết liệt từ chính quyền địa phương cùng các cộng đồng dân cư đã và đang kiến tạo nên những “thành trì xanh” kiên cố, ngăn chặn hiệu quả mọi hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng quý giá.

Tiên phong bám trụ, giữ vững rừng xanh

Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) sông Gianh, được hình thành từ sự sáp nhập của BQL RPH Minh Hóa, BQL RPH Tuyên Hóa và BQL RPH Quảng Trạch, hiện đang quản lý một diện tích rừng và đất lâm nghiệp rộng lớn lên đến 61.610,81ha. Khu vực này trải dài trên địa bàn 10 xã trọng điểm bao gồm: Đồng Lê, Tuyên Sơn, Tuyên Lâm, Dân Hóa, Kim Điền, Kim Phú, Hòa Trạch, Phú Trạch, Trung Thuần và Nam Ba Đồn.

Hiện tại, đơn vị này duy trì hoạt động của 5 trạm BVR, bố trí lực lượng thường trực 24/7 để triển khai các đợt tuần tra, kiểm tra rừng định kỳ theo kế hoạch và đột xuất theo tình hình thực tế. Công tác này được thực hiện chặt chẽ, phối hợp đồng bộ với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng, cùng các tổ chức và cá nhân liên quan trong chuỗi hoạt động quản lý, bảo vệ rừng, đặc biệt là phòng chống cháy rừng hiệu quả.

Ông Đinh Hoàng Vân, Quyền Giám đốc BQL RPH sông Gianh, khẳng định: Để thực hiện sứ mệnh được giao, các trạm BVR đã xây dựng và triển khai kế hoạch tuần tra, kiểm tra rừng hàng tháng đối với toàn bộ lâm phần quản lý, từ đó chủ động phát hiện và ngăn chặn kịp thời mọi hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng.

Đơn vị cũng đặc biệt chú trọng tăng cường kiểm tra tại các khu vực trọng điểm, những địa bàn có nguy cơ cao về khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép, lấn chiếm đất rừng và các hành vi vi phạm quy định quản lý, bảo vệ rừng. Qua đó, chủ động nắm bắt diễn biến trên địa bàn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng trong công tác bảo vệ nghiêm ngặt tài nguyên rừng.

Tại BQL RPH lưu vực sông Thạch Hãn, với nhận thức sâu sắc về vai trò “lá phổi xanh” và “tấm lá chắn” tự nhiên tối quan trọng của rừng phòng hộ, lực lượng chuyên trách BVR đã được phân chia thành nhiều tổ công tác. Họ phối hợp cùng kiểm lâm địa bàn và các hộ dân nhận khoán BVR, thường xuyên thực hiện các đợt tuần tra dài ngày, xuyên qua những cánh rừng sâu, địa hình hiểm trở. Các tuyến đường tuần tra được phủ rộng từ vùng lõi rừng tự nhiên đến các khu vực giáp ranh dễ bị xâm lấn, nhằm kịp thời kiểm tra, phát hiện, tháo dỡ các loại bẫy thú, đồng thời ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác lâm sản trái phép và lấn chiếm đất rừng.

Ông Thái Văn Sơn, Giám đốc BQL RPH lưu vực sông Thạch Hãn, chia sẻ: Bên cạnh các hoạt động tuần tra thực địa, đơn vị còn thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, tuyên truyền sâu rộng Luật Lâm nghiệp. Qua đó, vận động người dân không tiếp tay cho các hành vi xâm hại tài nguyên rừng, tích cực tham gia phòng cháy, chữa cháy rừng và kịp thời báo tin khi phát hiện cháy rừng hoặc hiện tượng sạt lở đất.

Đẩy mạnh vai trò chủ thể của người dân trong bảo vệ rừng

Là một người Bru-Vân Kiều sinh sống tại xã Trường Sơn, anh Trần Văn Vỹ đã được Chi nhánh Lâm trường Trường Sơn tuyển dụng vào lực lượng BVR tại Trạm quản lý BVR Khe Cát. Anh Vỹ cho biết, với lợi thế am hiểu địa hình, tập quán và đặc điểm từng khu vực rừng tại địa phương, anh gặp nhiều thuận lợi trong công tác tuần tra, kiểm tra rừng.

“Hàng tháng, các thành viên Trạm quản lý BVR Khe Cát thường xuyên phối hợp tổ chức kiểm tra rừng. Đặc biệt, chúng tôi còn lồng ghép công tác tuyên truyền về lợi ích to lớn của rừng cũng như tác hại khôn lường của việc xâm hại rừng. Nhờ đó, bà con trong bản đã nâng cao ý thức trong việc giữ gìn, bảo vệ tài nguyên rừng”, anh Trần Văn Vỹ phấn khởi chia sẻ.

Trong khi đó, tại thôn Tà Rùng, xã Khe Sanh, nhờ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng và các dự án trồng rừng, đời sống của bà con trong thôn đã cải thiện đáng kể. Hiện tại, thôn duy trì 3 tổ BVR, thường xuyên tuần tra, kiểm soát rừng tự nhiên và chăm sóc rừng trồng bản địa. Nhờ thu hút được sự tham gia tích cực của người dân, công tác BVR, phòng cháy, chữa cháy rừng những năm qua đã đạt hiệu quả cao. Đặc biệt, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng không chỉ nâng cao đời sống cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn giúp họ từ bỏ tình trạng xâm canh, tích cực trồng rừng để góp phần chống sạt lở đất.

Ông Trần Xuân Dưỡng, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng tỉnh, thông tin: “Thực hiện thí điểm giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ (ERPA) tại tỉnh Quảng Trị, đến nay, tổng số tiền đã giải ngân đạt hơn 388,7 tỉ đồng, tương đương 96,62% so với kế hoạch. Trong đó, chi trả cho các đối tượng hưởng lợi đạt hơn 370,6 tỉ đồng, tức 98,99% so với kế hoạch được phê duyệt. Nguồn thu từ ERPA đã bổ sung đáng kể kinh phí đầu tư cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, tạo việc làm và tăng thu nhập ổn định cho người dân.”

“Đặc biệt, các cộng đồng dân cư, hộ gia đình, và cá nhân được giao rừng tự nhiên đã có thêm nguồn lực quan trọng để thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng. Việc triển khai ERPA cũng góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò và tầm quan trọng của công tác quản lý, bảo vệ rừng, từ đó giảm thiểu đáng kể các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp”, ông Dưỡng nhấn mạnh.

Trong giai đoạn vừa qua, công tác quản lý và bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát từ các cấp, các ngành và chính quyền địa phương, với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp then chốt. Những nỗ lực này đã góp phần bảo vệ vững chắc diện tích rừng hiện có và nâng cao chất lượng rừng. Hệ thống tổ chức quản lý rừng từ cấp tỉnh đến cơ sở từng bước được củng cố vững chắc; trách nhiệm của các chủ rừng, chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm trong công tác quản lý, bảo vệ rừng được tăng cường rõ rệt. Công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát rừng được thực hiện thường xuyên, tập trung vào các khu vực trọng điểm, địa bàn giáp ranh và những nơi có nguy cơ cao xảy ra vi phạm.

Ông Nguyễn Văn Long, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, khẳng định: Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý và bảo vệ rừng trong thời gian tới, đơn vị sẽ cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng theo hướng bền vững, đa giá trị. Đồng thời, gắn chặt giữa bảo vệ rừng với phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và thích ứng với biến đổi khí hậu; lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm, doanh nghiệp làm động lực phát triển.

Song song đó, Chi cục sẽ tập trung phát triển kinh tế lâm nghiệp theo chuỗi giá trị; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn; đẩy mạnh dịch vụ môi trường rừng và từng bước phát triển thị trường carbon rừng. Đặc biệt, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu rừng đồng bộ, hiện đại để nâng cao hiệu quả quản lý.

Bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng Kiểm lâm hay các chủ rừng, mà đòi hỏi sự chung tay, đồng lòng của toàn thể cộng đồng. Đặc biệt, khi người dân thực sự trở thành chủ thể trong công tác bảo vệ rừng, mỗi thôn, bản, mỗi cộng đồng dân cư sẽ trở thành một “pháo đài xanh” vững chắc để giữ gìn và phát triển những cánh rừng bạt ngàn. Phát huy sức mạnh từ cơ sở, gắn kết trách nhiệm bảo vệ rừng với sinh kế và đời sống của người dân chính là giải pháp căn cơ nhất để ngăn chặn mọi hành vi xâm hại rừng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và gìn giữ môi trường sinh thái cho hiện tại và các thế hệ mai sau.

Quốc Việt

“`