Siết quản lý tài chính, đất đai: Sẽ có thay đổi gì?

Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng và kéo dài trong quản lý tài chính, đất đai tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9. Về tài chính, công ty chậm xử lý hơn 8,3 tỷ đồng từ bán đấu giá gỗ và có sai sót trong dự toán xây dựng cơ bản.
Trong quản lý đất đai, đơn vị này không bàn giao hàng trăm héc-ta đất về địa phương, không xử lý dứt điểm hàng trăm héc-ta đất bị lấn chiếm, xâm canh kéo dài, đồng thời vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai khi không kê khai, đăng ký biến động và chỉnh lý giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Các sai phạm này phản ánh sự thiếu trách nhiệm và không chấp hành nghiêm túc các kiến nghị của Thanh tra tỉnh từ năm 2022.
Thanh tra tỉnh đã xác định rõ trách nhiệm thuộc về ban lãnh đạo Công ty và các cá nhân liên quan. Đồng thời, kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, và xem xét xử lý trách nhiệm nếu không tuân thủ đầy đủ yêu cầu.

QTO – Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng và tồn tại kéo dài liên quan đến quản lý tài chính, đất đai tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9, đồng thời yêu cầu khẩn trương khắc phục triệt để.

Những Vấn Đề Trọng Yếu Trong Quản Lý Tài Chính và Sử Dụng Đất

Trong lĩnh vực quản lý tài chính, Thanh tra tỉnh đã chỉ rõ sự chậm trễ đáng kể của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 (sau đây gọi tắt là Công ty) trong việc đề xuất phương án xử lý khoản tiền 8,322 tỷ đồng. Khoản thu này có nguồn gốc từ hoạt động bán đấu giá gỗ rừng trồng thuộc Chương trình 327 và Dự án 661, dù Công ty đã nộp tờ trình lên cơ quan chức năng từ năm 2023.

Đối với công tác đầu tư xây dựng cơ bản, cụ thể là dự án đường lâm nghiệp tại các tiểu khu 781, 782A thuộc xã Triệu Ái và tiểu khu 782B thuộc xã Cam Chính, đơn vị tư vấn đã mắc lỗi nghiêm trọng trong việc tính toán khối lượng, làm phát sinh chênh lệch tăng 18,888 triệu đồng trong giá trị dự toán.

Thanh tra tỉnh yêu cầu Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 khẩn trương chấn chỉnh và khắc phục toàn diện các tồn tại trong quản lý tài chính và đất đai.

Về quản lý và sử dụng đất đai, Công ty đã không hoàn tất việc bàn giao đất về các địa phương theo đúng nội dung quy định tại Quyết định số 3580/QĐ-UBND ngày 10/11/2021 của UBND tỉnh về phê duyệt phương án sử dụng đất.

Các tồn tại cụ thể bao gồm: việc chưa bàn giao 332,7ha đất cho các phường 3 (nay là Đông Hà), Đông Lương (nay là Nam Đông Hà) và xã Ái Tử cũ; chưa hoàn tất bàn giao thực địa 123,6ha đất tại xã Cam Thành cũ (nay là Cam Lộ) do tình trạng lấn chiếm và thiếu sự phối hợp từ UBND huyện Cam Lộ cũ; và chưa xử lý dứt điểm 268,ha đất bị xâm canh, xâm lấn tại xã Cam Tuyền cũ (nay là Hiếu Giang).

Đặc biệt, Công ty đã vi phạm các quy định của Luật Đất đai năm 2024 khi không thực hiện kê khai, đăng ký đất đai, cũng như không hoàn tất kịp thời các thủ tục hành chính liên quan đến biến động diện tích đất được giao hoặc thuê.

Cụ thể, có 24,357ha đất chưa được thực hiện thủ tục đăng ký biến động, cấp đổi hoặc chỉnh lý Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Thêm vào đó, 4,2ha đất bị chồng lấn với đơn vị khác nhưng Công ty chưa đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi hoặc điều chỉnh GCNQSDĐ theo quy định. Nghiêm trọng hơn, 376,784ha đất đã có sự thay đổi loại hình sử dụng (từ đất rừng phòng hộ sang đất sản xuất) nhưng Công ty vẫn chưa hoàn tất các thủ tục đăng ký biến động, chỉnh lý, cấp đổi GCNQSDĐ và thủ tục thuê đất tương ứng.

274,877ha đất thuộc quyền quản lý của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 bị lấn chiếm kéo dài nhiều năm nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Một điểm đáng chú ý là 274,877ha đất trong tổng diện tích Công ty đang quản lý, sử dụng đã bị lấn chiếm trong nhiều năm mà vẫn chưa được giải quyết triệt để. Cụ thể, 268,3ha tại xã Cam Tuyền cũ (nay là xã Hiếu Giang) vẫn đang bị xâm canh, xâm lấn, và 6,577ha tại khu vực Khe Lấp, phường Đông Hà bị các hộ dân từng là cán bộ, công nhân lâm trường cũ lấn chiếm để xây nhà ở và canh tác sản xuất, tình trạng này vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Ngoài ra, Công ty cũng chưa thực hiện các thủ tục báo cáo, đề nghị cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác định nguyên nhân và xử lý đối với 4,2ha đất bị chồng lấn. Đồng thời, công tác kê khai, đăng ký, đo đạc và lập hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ cho 66.000m2 đất tại xã Cam Tuyền cũng chưa được hoàn tất.

Những tồn tại nêu trên không chỉ phản ánh sự thiếu trách nhiệm của Công ty với vai trò chủ sử dụng đất theo Luật Đất đai, mà còn cho thấy việc không chấp hành nghiêm túc các kiến nghị của Thanh tra tỉnh Quảng Trị tại Kết luận số 497/KL-TTr ngày 21/6/2022, vốn đã yêu cầu Công ty tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để giải quyết triệt để các vấn đề này.

Trách Nhiệm Liên Quan và Phương Án Khắc Phục

Thanh tra tỉnh xác định rõ trách nhiệm đối với các tồn tại, hạn chế và sai phạm trong quản lý tài chính thuộc về Giám đốc, các thành viên Hội đồng thành viên, Kế toán trưởng, Kiểm soát viên của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9, cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến công tác tham mưu, quản lý, điều hành và triển khai thực hiện. Sự thiếu sót trong việc kịp thời phát hiện và chấn chỉnh đã dẫn đến các sai phạm trong tuân thủ pháp luật.

Tương tự, trách nhiệm đối với các tồn tại, hạn chế và vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai được quy kết cho Giám đốc, các thành viên Hội đồng thành viên, Kiểm soát viên của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9, cùng với các bộ phận chuyên môn và cá nhân có vai trò trong việc tham mưu, tổ chức thực hiện, và kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý, sử dụng đất của Công ty.

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 đã không hoàn thành nhiều nội dung kiến nghị từ Kết luận số 497/KL-TTr ngày 21/6/2022 của Thanh tra tỉnh Quảng Trị, ngay cả sau khi kết thúc đợt thanh tra.

Thanh tra tỉnh nhấn mạnh rằng việc Công ty không chấp hành đầy đủ và kịp thời các quy định pháp luật về đất đai, cũng như các quyết định phê duyệt phương án sử dụng đất, đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ tái cơ cấu, sắp xếp các công ty nông, lâm nghiệp trên địa bàn. Hơn nữa, điều này còn cản trở việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai và làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với quỹ đất được giao, cho thuê.

Nhằm đảm bảo Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 cùng các UBND xã, phường Cam Lộ, Hiếu Giang, Ái Tử, Cồn Tiên, Đông Hà và Nam Đông Hà khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, và sai phạm đã được chỉ ra trong kết luận thanh tra, đồng thời ngăn chặn tái diễn, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn và đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra theo quy định. Các cơ quan này cũng cần tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh để xử lý những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền. Thanh tra tỉnh cũng đề xuất xem xét xử lý trách nhiệm theo quy định đối với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đường 9 hoặc các UBND xã, phường nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nội dung đã được yêu cầu.

                                                                             Thành Quảng