Phổ biến pháp luật: Giải pháp tiếp cận công lý cho mọi người dân

Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ và giảm thiểu tranh chấp tại cộng đồng. Tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, kết hợp tổ chức hội nghị trực tiếp với khai thác hiệu quả báo chí, phát thanh, truyền hình và ứng dụng công nghệ số để pháp luật đi sâu vào đời sống người dân.
Thực tế cho thấy, người dân, đặc biệt ở các địa phương như Cửa Tùng, còn gặp khó khăn trong việc nắm rõ các quy định, thủ tục pháp luật phức tạp, nhất là về đất đai và hành chính, đòi hỏi sự hướng dẫn cụ thể và dễ hiểu. Để PBGDPL đạt hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền cơ sở, các cơ quan chuyên môn và đội ngũ cán bộ, tập trung giải quyết vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Công tác này cũng chú trọng bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên, đồng thời phát huy tối đa sự phối hợp giữa ngành Tư pháp, chính quyền địa phương và các kênh truyền thông. Mục tiêu là giúp người dân hiểu đúng, vận dụng pháp luật hiệu quả, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, kỷ cương và văn minh.

QTO – Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) đóng vai trò then chốt, là nhịp cầu hữu hiệu đưa các quy định pháp lý đến gần hơn với cộng đồng, qua đó nâng cao nhận thức, ý thức tuân thủ pháp luật và giảm thiểu các tranh chấp, vi phạm phát sinh tại cơ sở. Trước những đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn, tỉnh Quảng Trị đang đẩy mạnh đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, kết hợp hài hòa giữa việc tổ chức các hội nghị trực tiếp tại địa phương với việc khai thác hiệu quả vai trò của báo chí, phát thanh, truyền hình và ứng dụng công nghệ số để pháp luật đi sâu vào đời sống người dân.

Tại xã Cửa Tùng, việc tiếp cận và vận dụng các quy định pháp luật luôn là mối quan tâm hàng đầu của người dân, đặc biệt là các thủ tục ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của họ. Có thể kể đến các vấn đề như đất đai, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đăng ký biến động đất đai, hay các thủ tục liên quan đến chế độ bảo trợ xã hội và trợ giúp pháp lý.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có thể nắm rõ toàn bộ các quy định, trình tự, thủ tục và hồ sơ cần thiết. Do đó, việc tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật thông qua những hình thức dễ hiểu, bám sát nhu cầu thực tiễn có ý nghĩa vô cùng thiết thực, giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Bà Nguyễn Thị Linh, cư dân thôn Thạch Hòa, xã Cửa Tùng, bộc bạch: “Nhiều quy định pháp luật, nhất là về đất đai và các thủ tục hành chính liên quan đến giấy tờ, vẫn còn khá phức tạp và khó hiểu đối với chúng tôi. Chúng tôi rất mong nhận được sự hướng dẫn cụ thể, dễ tiếp thu từ chính quyền và các cơ quan chuyên môn để có thể thực hiện đúng quy định, tránh việc phải đi lại nhiều lần và đảm bảo đầy đủ quyền lợi của bản thân”.

Từ thực tiễn địa phương, công tác PBGDPL đòi hỏi phải được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm và phù hợp với đặc thù của từng nhóm đối tượng. Trong đó, chính quyền cơ sở giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nắm bắt nhu cầu, kịp thời giải đáp những vướng mắc phát sinh và hướng dẫn người dân tiếp cận các quy định pháp luật ngay tại địa bàn dân cư.

Lực lượng Công an xã Cửa Tùng tích cực hỗ trợ người dân trong quá trình tiếp cận và tìm hiểu pháp luật. – Ảnh: M.H

Ông Lê Đức Kiêm, Phó Chủ tịch UBND xã Cửa Tùng, chia sẻ: “Địa phương chúng tôi xác định công tác PBGDPL là nhiệm vụ thường xuyên và cần gắn liền với việc giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Chúng tôi đặc biệt chú trọng tuyên truyền thông qua các hội nghị, hệ thống thông tin cơ sở và các tổ chức, đoàn thể; đồng thời tăng cường đối thoại, hướng dẫn trực tiếp để người dân hiểu rõ, thực hiện đúng quy định pháp luật, từ đó hạn chế tối đa các tranh chấp và vi phạm”.

Một trong những lĩnh vực cần được quan tâm hàng đầu trong công tác tuyên truyền là pháp luật về đất đai. Với những thay đổi liên tục trong quy định, yêu cầu về hồ sơ và trình tự giải quyết thủ tục hành chính, việc cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho người dân là vô cùng cần thiết. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương trong công tác hướng dẫn, giải đáp sẽ góp phần hạn chế sai sót, rút ngắn thời gian đi lại và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.

Theo ông Phạm Đình Hải, Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Quảng Trị, trong lĩnh vực đất đai, người dân cần nắm vững thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục và các nghĩa vụ liên quan khi thực hiện các giao dịch như chuyển nhượng, đăng ký biến động quyền sử dụng đất. Văn phòng Đăng ký đất đai sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương để đẩy mạnh công tác hướng dẫn, giải đáp mọi vướng mắc, nhằm giúp người dân thực hiện thủ tục đúng quy định và hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ nhiều lần”.

Bên cạnh các hình thức tuyên truyền trực tiếp tại địa phương, phát thanh và truyền hình vẫn duy trì vị thế là kênh thông tin trọng yếu, giúp truyền tải rộng rãi các quy định pháp luật đến nhiều nhóm đối tượng, bao gồm cả người dân tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua các chương trình chuyên đề, phóng sự, tọa đàm và tư vấn pháp luật, những quy định vốn khô khan được chuyển tải bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn liền với các tình huống thực tế, giúp người dân dễ dàng tiếp thu, ghi nhớ và vận dụng.

Ông Nguyễn Nhật, Văn phòng Luật sư tỉnh Quảng Trị, người thường xuyên tham gia các chương trình tư vấn pháp luật cho người dân trên kênh phát thanh và livestream trên trang Truyền hình Quảng Trị, nhận định: “Phát thanh và truyền hình có ưu thế vượt trội trong việc đưa thông tin pháp luật đến đông đảo công chúng. Khi các quy định được diễn giải bằng ngôn ngữ đời thường, gắn liền với những tình huống thực tiễn và những vấn đề mà người dân đang trực tiếp quan tâm, hiệu quả tiếp nhận sẽ được nâng cao đáng kể. Do đó, cần tiếp tục nâng cao chất lượng các chương trình tư vấn, giải đáp pháp luật, giúp người dân không chỉ hiểu đúng mà còn biết cách vận dụng vào cuộc sống, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến pháp luật về đất đai”.

Sở Tư pháp triển khai công tác phổ biến, quán triệt Luật dân chủ cơ sở tại xã Kim Điền. – Ảnh: M.H

Để công tác PBGDPL thực sự đi vào chiều sâu và phát huy hiệu quả bền vững, việc tổ chức tuyên truyền cần gắn liền với việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở. Đây là lực lượng gần gũi với người dân, thấu hiểu địa bàn, có điều kiện thuận lợi để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và kịp thời phát hiện, giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng. Khi được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết, đội ngũ này sẽ góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống, đồng thời phát huy hiệu quả công tác hòa giải, gìn giữ sự đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Theo ông Đinh Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Điền, với việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nội dung công việc được triển khai trực tiếp tại cấp xã. Do đó, việc PBGDPL cho đội ngũ cán bộ cơ sở là vô cùng cần thiết. Bên cạnh việc nắm vững các quy định pháp luật của từng lĩnh vực, kỹ năng hòa giải, tư vấn, hỗ trợ và áp dụng pháp luật sẽ giúp việc giải quyết các thủ tục hành chính tại cấp xã đảm bảo đúng quy trình, quy định, mang lại sự hài lòng cho người dân.

Bà Nguyễn Thị Hồng Luyến, Trưởng phòng PBGDPL và theo dõi thi hành pháp luật, Sở Tư pháp, cho biết: “Để công tác PBGDPL đạt hiệu quả cao, cần phải triển khai thường xuyên, hướng về cơ sở và phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể. Bên cạnh việc cung cấp kiến thức pháp luật chuyên sâu, đơn vị chúng tôi đặc biệt chú trọng bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ tuyên truyền viên, hòa giải viên, giúp họ vận dụng linh hoạt kiến thức vào giải quyết các tình huống thực tiễn phức tạp. Đồng thời, cần phát huy tối đa sự phối hợp đồng bộ giữa ngành Tư pháp, chính quyền địa phương, các đoàn thể và cơ quan báo chí để đưa pháp luật đến gần hơn, thấm sâu hơn vào đời sống người dân”.

Với sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt của ngành Tư pháp, chính quyền cơ sở, các tổ chức, đoàn thể và cơ quan báo chí, công tác PBGDPL chắc chắn sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả mạnh mẽ, góp phần tích cực vào việc phòng ngừa vi phạm, hạn chế tranh chấp, củng cố niềm tin vững chắc của Nhân dân, từ đó xây dựng một cộng đồng dân cư đoàn kết, kỷ cương và văn minh.

Minh Hiển